Ərizəçi öldükdə, Avropa Məhkəməsində iş hansı hallarda davam etdirilir?
19 oktyabr 2023-cü ildə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) Əlövsət Osmanlı Azərbaycana qarşı və Solmaz Ağayeva Azərbaycana qarşı işləri üzrə qərarlarını elan edib.
Birinci işdə ərizəçi Əlövsət Osmanlı 1956-cı ildə anadan olub. Onu Bakıda fəaliyyət göstərən vəkil E.Sadıqov təmsil edib.
Ərizəçinin Konvensiyanın 10-cu maddəsinə əsasən ona qarşı diffamasiya üzrə icraatla bağlı şikayəti Azərbaycan Hökuməti ilə kommunikasiya edilib. 6 aprel 2019-cu il tarixli işin qəbuledillənliyi və mahiyyəti ilə bağlı qeydlərində Hökumət Məhkəməyə məlumat verib ki, ərizəçi 2013-cü ildə vəfat edib.
24 may 2019-cu ildə mərhumun nümayəndəsi təsdiq edib ki, ərizəçi 7 sentyabr 2013-cü ildə vəfat edib. O, həmçinin qeyd edib ki, ərizəçinin həyat yoldaşı ilə əlaqə saxlamağa çalışıb, lakin o, onunla görüşməkdən imtina edib. Buna baxmayaraq, nümayəndə vəfat etmiş ərizəçinin adından Hökumətin müşahidələrinə cavab olaraq qeydlər təqdim edib və qeyd edib ki, o bunu ərizəçinin sağ ikən ona verdiyi səlahiyyət blankına əsasən edib.
28 may 2019-cu ildə nümayəndə ərizəçinin həyat yoldaşı tərəfindən imzalanmış səlahiyyət blankını və onun şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini təqdim edib. Bununla belə, nümayəndənin müşayiət məktubunda onun ərizəni davam etdirmək niyyətində olduğu açıq şəkildə göstərilməyib. Nümayəndə qeyd edib ki, o, mərhum ərizəçinin adından ona verdiyi səlahiyyət blankına uyğun olaraq təqdim etdiyi qeydləri “təsdiq edib”.
Növbəti təqdimatlarında Hökumət iddia edib ki, mərhum ərizəçinin qohumları tərəfindən ərizəni araşdırmaq üçün heç bir aydın niyyət ifadə olunmayıb və Məhkəmədən işi öz siyahısından çıxarmağı xahiş edib.
İkinci işdə ərizəçi Solmaz Ağayeva 1931-ci ildə anadan olub. Onu Azərbaycanda yaşayan vəkil F.Məmmədov təmsil edib.
19 oktyabr 2017-ci ildə ərizəçinin Konvensiyanın 6 və 1 saylı Protokolun 1-ci maddələrinə əsasən onun ədalətli məhkəmə araşdırması və mülkiyyətindən dinc istifadə hüququnun iddia edilən pozultusu ilə bağlı şikayətləri Azərbaycan Hökuməti ilə kommunikasiya edilib.
8 dekabr 2017-ci ildə ərizəçinin oğlu Elşən Ağayev Reyestrə məlumat verib ki, ərizəçi 17 may 2015-ci ildə vəfat edib və ərizəni Məhkəməyə təqdim etməkdə maraqlı olduğunu bildirib.
Hər iki işdə Məhkəmə bildirib ki, ərizəçi ərizə verildikdən sonra vəfat etdikdə, işdə kifayət qədər marağı olması şərti ilə, qohum və ya varisin prinsipcə ərizəni davam etdirə biləcəyini qəbul edir.
Məhkəmə hər iki işdə hesab edib ki, ərizəni davam etdirmək üçün qanuni marağına dair sübut təqdim edən şəxs tərəfindən icraatı davam etdirmək üçün heç bir aydın ifadə edilmiş sorğu təqdim olunmayıb.
Məhkəmə qeyd edib ki, insan hüquqlarına hörmət ondan hazırkı işlərə baxılmasını davam etdirməyi tələb etmir.
Konvensiyanın 37-ci maddəsinin 1-ci bəndinin c bəndinə uyğun olaraq, Məhkəmə, ərizələrə baxılmasını davam etdirməi əsaslı hesab etməyib və hər iki ərizənin siyahısından çıxarılmalı olduğu qənaətinə gəlib.
Sözügedən qərarlarla buradan tanış ola bilərsiniz:
Alovsat Jalal oglu OSMANLI v Azerbaijan (Application no. 60421/11 )
Solmaz AGAYEVA v Azerbaijan ( Application no. 8075/11)